| WykrecNumer.pl czyli brak jasnych przepisów |
| 29 Października 2009 |
 Media nagłośniły ciekawą sprawę - serwis internetowy WykrecNumer.pl. Rzekomo do prokuratury wpłynęły dwa zawiadomienia wedle których twórca WykrecNumer.pl miałby naruszać normy z art. 287 § 1 i art. 269 § 1 kodeksu karnego. Z jednej strony mamy serwis, który bez wątpienia może wyrządzić więcej szkód niż pożytku, z drugiej mamy brak konkretnych przepisów, które pozwoliłyby sprawę załatwić.WykrecNumer.pl pozwala „podszyć” się pod dowolny numer telefonu. Oznacza to, że przy użyciu serwisu można zadzwonić do znajomego, a na jego telefonie pojawi się np. numer przypisany do pobliskiej komendy policji. Wykorzystywana jest do tego telefonia VOIP. Mamy więc doskonałą platformę do nadużyć. Zauważyły to media, zauważył UKE, rzekomo ABW i Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Nie dziwi więc, że serwis jest solą w oku organów ścigania, bo może im dodać pracy. Z drugiej strony nie ma wyraźnego zakazu prowadzenia tego typu działalności, więc różne instytucje różnych przepisów szukają, aby pozbyć się problemu. Jak się całej sprawie przyglądam to odnoszę wrażenie, że będziemy jeszcze przez jakiś czas obserwować grę w kotka i myszkę. Przykłady już mamy - po tym jak serwisem zainteresowało się UKE, jego twórcy mieli dodać do regulaminu zapis: Podszywanie się pod inny numer telefonu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyłudzenia, oszustwa lub dokonania przestępstwa z wykorzystaniem sieci WYKRĘĆNUMER.PL jest zabronione i karalne Ale przeanalizujmy zarzuty, które moim zdaniem są nie trafione. Pierwszy zarzut dotyczy art. 287 § 1 tj. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis danych informatycznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Drugi to art. 269 § 1 KK czyli: § 1. Kto niszczy, uszkadza, usuwa lub zmienia dane informatyczne o szczególnym znaczeniu dla obronności kraju, bezpieczeństwa w komunikacji, funkcjonowania administracji rządowej, innego organu państwowego lub instytucji państwowej albo samorządu terytorialnego albo zakłóca lub uniemożliwia automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie takich danych, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Czy jednak właścicielowi serwisu można przypisać któryś z wymienionych wyżej czynów? Powyższe przepisy mogłyby mieć zastosowanie do użytkowników serwisu, ale do samego właściciela nie bardzo. Na siłę można dopatrywać się art. 269, czyli taka zmiana danych teleinformatycznych aby zamiast numeru właściwego wyświetlał się numer instytucji państwowej. Ten zarzut może w wypadku serwisu WykrecNumer.pl funkcjonować samoistnie, gdyż właściciel serwisu przygotował odpowiednią infrastrukturę. W zasadzie wystarczy tylko wykazać, że choć raz ktoś przy użyciu tego serwisu "przypisał sobie" numer telefonu należący np. do ABW czy CBA. Ale co z art. 287 § 1? Oczywiście, zarzuty z tych artykułów mogłyby zostać postawione w związku z art. 18 § 2 lub 3 KK: § 2. Odpowiada za podżeganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania ją do tego. § 3. Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie. W wypadku § 3 sprawa jest jasna - mamy tutaj dostarczenie narzędzia służącego do popełniania przestępstwa. Tylko najpierw musiałoby takie przestępstwo zaistnieć, albo przynajmniej zaistnieć powinno usiłowanie. Nie można tego zarzutu postawić prewencyjnie. Co więcej właściciel serwisu mógłby tutaj próbować wyłączyć swoją odpowiedzialność powołując się na UŚUDE, a konkretnie jej art. 12: Art. 12. 1. (11) Usługodawca, który świadczy usługi drogą elektroniczną obejmujące transmisję w sieci telekomunikacyjnej danych przekazywanych przez odbiorcę usługi lub zapewnienie dostępu do sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, nie ponosi odpowiedzialności za treść tych danych, jeżeli: 1) nie jest inicjatorem przekazu danych; 2) nie wybiera odbiorcy przekazu danych; 3) nie wybiera oraz nie modyfikuje informacji zawartych w przekazie. 2. Wyłączenie odpowiedzialności, o którym mowa w ust. 1, obejmuje także automatyczne i krótkotrwałe pośrednie przechowywanie transmitowanych danych, jeżeli działanie to ma wyłącznie na celu przeprowadzenie transmisji, a dane nie są przechowywane dłużej, niż jest to w zwykłych warunkach konieczne dla zrealizowania transmisji. ALE... wyłączenie odpowiedzialności następuje tylko jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną trzy wymienione w ustępie pierwszym przesłanki. W mojej ocenie w wypadku WykrecNumer.pl nie występuje przesłanka z pkt. 3. Prawdopodobnie zachodzi bowiem modyfikacja informacji zawartych w przekazie. Dlaczego? Właściciel serwisu modyfikuje bowiem przekaz w taki sposób aby zamiast prawdziwego numeru telefonu podawany był numer, który podał użytkownik. Zachodzi więc swoista współpraca na linii właściciel serwisu - użytkownik serwisu, chociaż obie strony nigdy nie widziały się na oczy, ba nie miały nawet ze sobą żadnego kontaktu, nawet wirtualnego, po za oczywiście udostępnieniem narzędzia i wyświadczeniem usługi telekomunikacyjnej. Pojawia się też pytanie - czy do WykrecNumer.pl można w ogóle zastosować wyłączenie odpowiedzialności z art. 12 UŚUDE? Zapewnia on bowiem ochronę usługodawcy, „który świadczy usługi drogą elektroniczną obejmujące transmisję w sieci telekomunikacyjnej danych przekazywanych przez odbiorcę usługi lub zapewnienie dostępu do sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne”. Regulamin serwisu zawiera następujący wpis: Regulamin świadczenia usług połączeń telefonicznych za pośrednictwem Internetu w usłudze typu pre-paid - WYKRĘĆNUMER.PL - PLAYSMS.COM.PL Bez wątpienia ten zakres usług jest świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Natomiast UKE twierdzi, że WykrecNumer.pl, tudzież INTER GROUP Ul. Jeziorna 2/1 48-304 NYSA nie figuruje w rejestrze podmiotów uprawnionych do świadczenia usług telekomunikacyjnych. Co w związku z tym? Pomijam tutaj kwestie odpowiedzialności karnej za brak wpisu, skupmy się nad możliwością skorzystania z ochrony art. 12 UŚUDE. Moim zdaniem skoro nie ma wpisu do rejestru nie możemy mówić o przedsiębiorcy telekomunikacyjnym, tym samym art. 12 UŚUDE nie ma zastosowania. I tu pojawia się cały szereg zarzutów, które faktycznie można twórcy serwisu postawić. Brak wpisu to jedno, ale poważne zaniedbanie. Drugie to brak wskazania w regulaminie podmiotu odpowiedzialnego za serwis, kogoś do kogo konsument mógłby wystąpić z roszczeniami. Niby mamy tam wpisane: WYKRĘĆNUMER.PL - PLAYSMS.COM.PL, ale to nic nam nie mówi. W kontakcie widnieje INTER GROUP Ul. Jeziorna 2/1 48-304 NYSA, ale po pierwsze nie wiemy co to za osoba prawna? I czy ona faktycznie odpowiada za serwis czy tylko pośredniczy? Gdyby dokładnie się serwisowi przyjrzeć to znajdzie się jeszcze sporo zaniedbań formalnych. Jak już wspomniałem mamy pewną zabawę w kotka i myszkę. Coś komuś przeszkadza, ale jakoś brak jasnych norm więc zaczyna się szukanie haków. Z jednej strony mamy państwo prawa, które powinno zapewnić obywatelom poczucie bezpieczeństwa, zwłaszcza jeżeli chodzi o stabilność i swobodę działalności gospodarczej, ale czy rzekome działania jakie możemy obserwować ze strony ABW czy UKE temu sprzyjają? Z drugiej strony mamy przedsiębiorcę, który mimo wszystko nie dopełnił podstawowych obowiązków wobec wspomnianego państwa prawa (brak właściwego wpisu) i trochę rozmija się z obowiązkami wobec konsumentów (regulamin, który nie wskazuje usługodawcy). Mamy też serwis, który moim zdaniem jest bardziej szkodliwy niż pożyteczny i może stać się narzędziem w rękach przestępców chcących dokonać wyłudzeń, ale nie tylko może stać się narzędziem w codziennych sporach między zwaśnionymi. Sam jestem ciekaw jak się sprawa zakończy. Jedno jest pewne przedsiębiorcy i nowe technologie znów są krok przed regulacjami prawnymi. |
Powiązane: |
|---|