TVP2 "pożyczyła" zdjęcie?
30 Grudnia 2007

tv_old O Telewizji Polskiej nie mam najlepszego zdania. Nie chodzi tu tylko o jej upolitycznienie i o to że marnuje moje pieniądze na programy do których najlepiej pasuje określenie „kicz, jarmark, tandeta”. Jeszcze w czasach „dinozaurów”, kiedy skrzynka mailowa maiła gigantyczną pojemność - 1mb, a ludzie z internetem łączyli się praktycznie tylko przez modem i nr 0202122 (kto jeszcze pamięta hasło „ppp”?) podpisałem w internecie petycję aby puszczać „Sensacje XX wieku” w godzinach innych niż późnonocne. Otrzymałem wtedy wymowną odpowiedź: „Czas antenowy nie jest z gumy i nie można go naginać”. Ostatnio jednak TVP2 udowodniła, że z gumy są prawa autorskie i naginać można je do woli – przynajmniej przez jej scenarzystów.



Ale o co chodzi? Ostatnio na grupie dyskusyjnej pl.rec.foto (na której kiedyś dość mocno się udzielałem, teraz tylko czytam raz na ruski rok) trafiłem na post, w którym autor (dostałęm zgodę na opisanie sprawy) pytał co ma zrobić ponieważ w scenografii jednego z kabaretów puszczanych na TVP2 wykorzystano jego fotografię – nie informując go o tym, ani nie pytając o zgodę. Co więcej obecnie w sklepach pojawiło się DVD z występami kabaretu, gdzie także w scenografii pojawia się sporne zdjęcie.

Sprawa jest o tyle ciekawa, iż na fotografii uwidoczniona była babcia twórcy przyodziana w „moherowy beret”, natomiast kabaret do którego scenografii wykorzystano zdjęcie prezentuje skecze pt. „Moherowy program”. W skeczach tych da się zaobserwować dość niewybredne żarty na temat starszych pań w charakterystycznych beretach skrajnie prawicowych poglądach. Tym samym wizerunkiem babci autora fotografii zobrazowano pewną grupę społeczną, której ona nie reprezentuje.

Mamy tutaj do czynienia z co najmniej dwoma naruszeniami. Pierwsze to czyn z art. 116 PrAut – wykorzystanie utworu bez zgody uprawnionego.
Prawo Autorskie, Art. 116.
1. Kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom rozpowszechnia cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
3. Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełniania przestępstwa określonego w ust. 1 stałe źródło dochodu albo działalność przestępną, określoną w ust. 1, organizuje lub nią kieruje, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
4. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Jednocześnie należy przyjąć domniemanie, iż działanie miało charakter umyślny (jak zauważa jeden z internautów na pl.rec.foto – zdjęcie samo do scenografii się nie przykleiło) – gdyż osoba, która wykorzystała utwór niemal na pewno miała świadomość, że nie można tak po prostu skopiować zdjęcia z czyjejś strony www.

Moim zdaniem możemy mówić też o działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (art. 116 ust. 2 PrAut) – jeżeli nie dla siebie (przez osobę, która zdjęcie w scenografii umieściła), to na pewno dla TVP2 – która za podobne zdjęcie w banku takim jak np. Getty Images musiałaby zapłacić ok. 600-700 euro.

Drugie naruszenie dotyczy dóbr osobistych babci fotografa:
Kodeks Cywilny,
Art. 23. Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Art. 24. § 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
§ 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.
§ 3. Przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.

Pozwolę sobie przywołać jeden ze skeczy umieszczonych w serwisie YouTube (skecz prezentowany był w Polsacie, a nie TVP2 – tylko w TVP2 użyto wspomnianego zdjęcia):

Jak widać uwieczniona na fotografii pani może czuć się urażona i jak najbardziej ma prawo do ochrony swoich dóbr osobistych. Autor zdjęcia w korespondencji mailowej poinformował mnie, że poważnie zastanawia się nad dochodzeniem swych (i babci) roszczeń przed Sądem.

Swoją drogą zastanawia mnie jak w takim wypadku wyglądałoby zaniechanie działania? Przecież wycofanie całego nakładu płyt DVD chyba nie wchodzi w grę, tym bardziej, że ze względu na dość mocną promocję większość z nim mogła już zostać sprzedana.
 

Powiązane:

Komentarze  

 
0 # bib 2008-02-10 21:19
A ja mam pytanie odnośnie zamieszczenia fragmentu kabaretu na tej www - czy tutaj nie wchodzi w grÄ? Ĺ?amanie praw autorskich?
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
0 # Tomasz M. Klecor 2008-02-11 00:30
Nie, nie stanowi naruszenia. Jest to dopuszczalne przytoczenie fragmentu utworu w granicach dopuszczalnych przez art. 29 pr. aut. (prawo cytatu). Cel jest tutaj oczywisty, przytoczony fragment ma zilustrować tematykÄ? skeczy.

DrugorzÄ?dnÄ? kwestiÄ? i zupeĹ?nie niezależnym argumentem jest fakt, że skecz umieszczony został w YouTube przez serwis Kabarety.fani.pl (o czym świadczy plansza przed skeczem), a oba serwisy twierdzę, iż umieszczone tam pliki nie naruszają praw autorskich. Umieszczony został tutaj "link" do YouTube na co osoba publikujęca klip wyraziśa zgodę - zaakceptowała przecież regulamin.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 

Dodaj komentarz

Komentarze podlegają moderacji - zastrzegam sobie prawo do publikacji wyłącznie wybranych treści - przemyśl więc to co chcesz napisać.